Afgunst ziet de zee maar niet de rotsen

Weer in Rusland – wat een contrast. We leven nu in de datsja van Sergej, die ik wanhopig “vuilnisbelt van Viritsa” noem. In Stockholm & Solna kon je lang zoeken en turen naar een enkel vlekje op het asfalt of de natuurstenen stoep. De wegen op Ruslands platteland zijn merendeels van zand en stenen. Lada’s stuiteren er behendig langs de vele gaten en kuilen in het wegdek, dikke zwarte wolken van stof en stank achter zich latend.

Sergej doet erg zijn best om het ons naar de zin te maken, maar in alles zie je het gezicht van armoede. De pan die hij uitleende is smerig, vol aangekoekte rijst van jaren terug en met tomaatachtige rode vlekken daarboven. Door de bevlekte lakens kun je heenkijken; het beddengoed ruikt naar zweet en goedkope aftershave. Alles in dit huis stinkt en plakt. Zelf ik – die toch niet bepaald bekend staat om haar smetvrees – word er af en toe moedeloos van.

Gisteravond besloot de vader van Sergej om in een ander, beschimmeld, pannetje een oude stinkvis te gaan koken. Cadeautje voor de gasten. De lucht was niet te harden. Ze hebben niets, maar willen ons alles geven en dat vind ik schrijnend mooi. ‘k Heb met ze te doen, de verwaarloosde Russen, net zozeer als met de aanhankelijke zwerfhonden om en nabij het stationnetje. Verlekkerd likte er gisteren eentje de schedel van een minder fortuinlijk soortgenootje af. Een ander staarde vandaag hoopvol naar een kromgetrokken omaatje, haar gezichtje zo gerimpeld als een oud appeltje. Ze strompelde over de rails omdat haar opgezwollen beentjes haar doorgezakte lijfje de brug over de sporen niet meer op kregen. Misschien stopt ze de beestjes vaker iets toe, als ze op tijd de overkant bereikt?

En toch houd ik van deze plek. Van het zigeunerachtige datsjaleven, waarin elke vorm van comfort en gemak ontbreekt. “Een oefening in nederigheid”, zei de Reiziger eens. Je wast je in de rivier of met water uit de put en je toilet is een gat in de grond. Wat zal het raar voelen om later terug in Nederland te zijn.

Volgende keer: het heerlijk hartelijk weerzien met Natasha en Reinier